Bananen zijn wereldwijd een belangrijk fruitgewas, maar de schil belandt meestal als afval. Ongeveer 116 miljoen ton bananen worden elk jaar geproduceerd, en de schillen vormen daar een groot deel van. In plaats van die voedingsstoffen naar de stort te sturen, kun je ze omzetten in bio-meststoffen, ook wel bekend als biofertilizers. Dat vermindert niet alleen afval, maar verkleint ook de druk op het milieu door minder broeikasgasemissies.
Wat het onderzoek laat zien
Khanyile’s team deed een uitgebreide review van 126 studies (gepubliceerd in het tijdschrift Agriculture). De conclusie is helder: planten die behandeld worden met meststoffen op basis van bananenschillen tonen vaak betere groei en meer vitaliteit dan planten in onbehandelde grond. De schillen zitten vol kalium, stikstof, fosfor, calcium en magnesium — dezelfde elementen die je normaal in commerciële meststofmengsels koopt, maar dan natuurlijk.
Opvallend zijn ook de eenvoudige methodes die goed werken. Droogde bananenschillen of mengsels met ander plantaardig afval zoals sinaasappelschillen kunnen al effectieve meststoffen opleveren. Ook fermentatie met koffiedik is getest en gaf veelbelovende resultaten voor de groei van bladgroenten (zoals sla of spinazie).
Praktische toepassingen en concrete resultaten
Verschillende gewassen profiteerden van deze meststoffen. Voor erwten bleek een afbraakperiode van ongeveer twee maanden van de schillen het meest effectief. Vloeibare extracten van bananenschillen gaven aanzienlijk betere resultaten voor fenegriek in vergelijking met poedervorm. Bij okra leidde toevoeging van bananenschilpoeder tot rijkere bladkleuren en grotere peulen. Deze voorbeelden tonen aan dat keukenafval een waardevolle voedingsbron kan zijn voor uiteenlopende gewassen.
Gevolgen voor milieu en landbouw
De huidige landbouw leunt zwaar op synthetische NPK-meststoffen (stikstof, fosfor, kalium), die met fossiele brandstoffen worden geproduceerd. Hoewel die producten de opbrengsten omhoog hebben gebracht, hebben ze nadelen zoals eutrofiëring en ze dragen bij aan ongeveer 2% van de wereldwijde door mensen veroorzaakte broeikasgasemissies. Bananenschilmeststoffen geven voedingsstoffen langzaam vrij, verminderen het risico op uitspoeling en helpen bij het behoud van bodembiota.
Vragen die blijven en vervolgonderzoek
Er blijven uitdagingen. Veel van de huidige proeven stopten in vroege groeistadia, dus er is behoefte aan langetermijnonderzoek om de volledige uitwerking op opbrengst en voedingswaarde te beoordelen. Daarnaast varieert de samenstelling van bananenschillen door verschillende factoren, wat betekent dat er gestandaardiseerde recepten nodig zijn om consistente resultaten te krijgen.
Het omzetten van keukenafval in biofertilizers heeft veel potentie. Als we zelfs maar een klein deel van de wereldwijde bananenschillen zo zouden gebruiken, zou dat kunnen helpen om minder afhankelijk te worden van dure en milieuonvriendelijke synthetische producten. Het recente onderzoek wijst op een toekomst waarin onze compostemmers een grotere rol spelen in schonere en efficiëntere landbouwpraktijken.
