Vlakbij Saint-Tropez: een diepzee-avontuur
Het wrak ligt in de donkere onderwaterwereld van de Middellandse Zee, op een plek waar nauwelijks licht komt en de druk meer dan 250 keer hoger is dan aan het oppervlak (ten opzichte van het zeeoppervlak). Dergelijke extreme omstandigheden helpen bij het behoud van het scheepswrak, omdat organisch verval wordt afgeremd en kwetsbare materialen een verrassend grote overlevingskans hebben.
Het schip, voorlopig “Camarat 4” genoemd, blijkt een koopvaardijschip uit de zestiende eeuw te zijn, uit de Renaissance. Met een indrukwekkende lengte van ongeveer 30 meter en een opvallend intacte structuur, geeft het een zeldzame kijk op de maritieme cultuur van toen. Zoals een expert terecht opmerkte: “Wij beschouwen het wrak als een sleutelbron voor de maritieme cultuur van de Renaissance — zelden zo compleet, zelden zo welsprekend.”
Lading en bouw: een blik op vroeger
De lading van de “Camarat 4” is net zo boeiend als het schip zelf. Onder andere bijna 200 keramische kruiken, versierd met bloemen, kruisen en het heilige monogram IHS, werden aangetroffen. Ze lagen bedekt met zorgvuldig gewonden plantaardige vezels. Strategisch geplaatste ijzeren blokken benadrukken de economische waarde die deze goederen ooit hadden, vergelijkbaar met de hedendaagse vraag naar kritieke batterijmetalen.
Daarnaast werden complete tafeldiensten, een bewaard kanon met bijbehorende munitie en een perfect intact anker gevonden. Deze elementen wijzen op een breed handelsnetwerk, iets wat ook bevestigd lijkt te worden door Ligurische geavanceerde navigatie-instrumenten die aan boord zijn aangetroffen.
De gedetailleerde samenstelling van de lading ondersteunt de veronderstelling dat het schip betrokken was bij handel over mediterrane markten en netwerken, met decoratieve motieven die naar specifieke ateliers en gemeenschappen in die regio’s leiden.
Wat archeologen en wetenschappers ermee winnen
De vondst van de “Camarat 4” betekent een nationaal diepterecord voor onderwaterarcheologie in Frankrijk, al gaat het nog niet dieper dan de USS Samuel B. Roberts in de Filipijnse Zee. De zeldzame compleetheid van het wrak maakt het tot een waardevolle bron over niet alleen technologische gebruiken en religieuze symboliek, maar ook over handelsstructuren in de Renaissance.
Naast de historische inzichten laat de ontdekking ook moderne problemen zien: rond het wrak werden sporen van hedendaags afval gevonden, zoals plastic resten en drijvende netten — een indringend teken van de kwetsbaarheid van onze oceanen.
Wat dit betekent voor toekomstig onderwateronderzoek
Het project wordt gezien als een methodologische stap vooruit, mede dankzij het gebruik van geavanceerde maritiem archeologisch onderzoek, ROV’s uitgerust met 4K-camera’s, 3D-mapping en manipulatiearmen die millimeterprecies kunnen werken. Zulke technologische prestaties maken het mogelijk om diepzeearcheologie naar een hoger niveau te tillen.
Er is ook het plan om een uitgebreid digitaal archief aan te leggen, zodat de verzamelde gegevens voor toekomstige generaties bewaard blijven en verder onderzoek over de komende decennia mogelijk wordt.
De ontdekking van de “Camarat 4” laat zien hoe technologie en geschiedenis elkaar versterken en vormt een aanmoediging om het verleden te bewaren en het heden te beschermen. Daardoor groeit niet alleen onze kennis van vroeger, maar wordt ook het bewustzijn vergroot over de fragiele balans in onze mariene ecosystemen.
